การดื้อยา คือ เป็นปัญหาที่พบได้ทั่วทุกมุมโลก เป็นภัยคุกคามที่สามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกเพศทุกวัย หากผู้ป่วยใช้ยาปฏิชีวนะบ่อย หรือใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน ก็ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงเกิดเชื้อดื้อยาได้มากขึ้นด้วยโดยการดื้อยานี้อาจเกิดจากแบคทีเรียเปลี่ยนแปลงยีนจนดื้อยาหรือได้รับยีนดื้อยาจากแบคทีเรียตัวอื่น ๆ ซึ่งทำให้โรคติดเชื้อเรื้อรังบางชนิดเช่น ปอดบวม หรือเยื่อหุ้มสมองอักเสบรักษาได้ยากขึ้นหรือทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น รวมทั้งอาจก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพอื่น ๆ ตามมา โดยเฉพาะผู้ป่วยบางรายที่ต้องรักษาด้วยเคมีบำบัด การผ่าตัด หรือการฟอกไต ที่ต้องใช้ยาปฏิชีวนะเพื่อช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ ซึ่งอาการดื้อยาก็จะมีที่มาของมัน ไม่ใช่ว่าอยู่ๆจะดื้อ ดังนั้นวันนี้เรามาดูถึงพฤติกรรมที่จะเสี่ยงต่อการดื้อยากันเลยดีกว่า
- การใช้ยาปฏิชีวนะโดยที่ไม่ได้รับคำแนะนะจากแพทย์ โดยปกติแล้วการใช้ยาปฏิชีวนะต้องได้รับตามแพทย์สั่ง และควรปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัดเท่านั้น
- การซื้อยามารักษาเองตามอาการ โดยไม่ได้ปรึกษาแพทย์ก่อน
- รับการฉีดยาฆ่าเชื้อจากแพทย์เมื่อเป็นไข้ ปวดศีรษะ ปวดเมื่อย เจ็บคอ ฯลฯ อยู่เป็นประจำ
- สำหรับยาฆ่าเชื้อ แพทย์จะกำชับอยู่เสมอว่าจะต้องรับประทานให้หมด แม้ว่าอาการป่วยไข้นั้นจะหายไปแล้วก็ตาม ซึ่งบางคนไม่ได้ทำตามที่แพทย์แนะนำ หยุดกินยาฆ่าเชื้อทุกครั้งที่หายจากอาการป่วย
- ใช้ยาปฏิชีวนะร่วมกับผู้อื่น หรือนำยาที่เหลือไปให้ผู้อื่นใช้
- ใช้ยาปฏิชีวนะรักษาโรคหรืออาการที่ส่วนมากไม่ได้เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย เช่น เป็นหวัด เจ็บคอ ไอ อุจจาระร่วง หรือแผลสดจากอุบัติเหตุที่ไม่ได้เกิดจากสัตว์กัดและเพิ่งเกิดแผลขึ้น เพราะยาปฏิชีวนะมักไม่ช่วยลดความรุนแรงของโรคเหล่านี้ หรือไม่มีความจำเป็น และควรใช้ยาเป็นบางกรณีเท่านั้น
- ซื้อยาชุดแก้อักเสบรับประทานเองเมื่อมีอาการป่วย มักจะเป็นผู้ป่วยสูงอายุที่จะมีการซื้อยาตามร้านค้าทั่วไปมารักษาอาการเอง ซึ่งไมได้ซื้อกับผู้เชียวชาญเรื่องของยา
ทั้งนี้อาการดื้อยาในร่างกายของเราสามารถเกิดขึ้นได้เสมอ แม้ว่าจะใช้ยาที่ถูกต้องหรือไม่ถูกต้องก็ตาม แต่หากร่างกายได้รับยาที่ไม่ถูกต้องนั่นหมายความว่าร่างกายของเรานั้นใช้ยาเกินขนาดทำให้เกิดอาการดื้อยาโดยไม่จำเป็น ดังนั้นก่อนที่จะไปซื้อยาอะไรมารับประทาน ควรจะเข้าไปปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญหรือเภสัชกรก่อน เพื่อให้แพทย์สั่งจ่ายยาที่ตรงตามอาการของเรา และเราไม่ต้องใช้ยาแบบผิดประเภท เพื่อลดความเสี่ยงที่จะเกิดอาการดื้อยาในอนาคต
